امتیاز مثبت
۰
 
برگزاری جلسه دفاع از پايان نامه قرآنی در آمل
جلسه دفاع از پايان نامه قرآني در مقطع كارشناسي ارشد در دانشكده علوم قرآني آمل برگزار گرديد.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۷ ساعت ۱۵:۵۰
کد مطلب: 8614
 
 
به گزارش پایگاه قرآنی - دانشگاهی ایحاء از آمل، جلسه دفاع از پایان نامه «بررسی نظریه تناسب صدر (مطالع) و پایان (مقاطع) سور و نقش آن در هدفمندی سوره‌ها» با نگارش محمدابراهیم حسین‌نیا در مقطع کارشناسی ارشد با راهنمایی دکتر جواد فرامرزی و داوری دکتر سید معصوم حسینی برگزار شد.

این پایان نامه در نهایت با نمره 16/75 و درجه خوب در دانشکده علوم قرآنی آمل برگزار گردید.

در چکیده این پایان نامه آمده است:
تردیدی نیست كه زیبایی و بلاغت سخن تا اندازه زیادی به عبارات آغازین و پایانی آن بستگی دارد. سخنگو و نویسنده زبردست در ورود و خروج به مقصود از خود حسن سلیقه و هنر نشان می‌دهد. به علاوه عالمان بلاغت از دیرزمان «حسن مطلع» و «حسن ختام» در هر سوره را از جمله محسنات بدیعی قرآن دانسته‌اند. مسئله مورد پژوهش این است که بررسی نظریه تناسب صدر(مطالع) و پایان(مقاطع) سور چه نقشی در هدفمندی سوره‌ها دارد؟ یكی از لطافت‌ها و ظرافت‌هایی كه در آیات آغازین و پایانی سوره‌ها رعایت شده، ارتباط معنی‌دار و عمیق این آیات با غرض و مقصود اصلی سوره است؛ به گونه‌ای كه در بسیاری از سوره‌های قرآن بدون مطالعه سایر آیات و تنها با توجه به آیات ابتدایی و انتهایی سوره می‌توان به هدف اصلی سوره پی برد؛ ازاین‌رو آیات مزبور نه تنها نقشی بلاغی در زیبایی مطلع و ختام سوره را بازی می‌كنند، بلكه كاربردی كلیدی نیز در فهم مقاصد و مفاهیم سوره به عهده دارند. این نظریات مطرح در علوم قرآنی، علم تناسب صدر آیه با ذیل آن با عناوینی همچون علم فواتح و خواتم سور یا علم مطالع و مقاطع، خوانده می‌شود. بدین ترتیب كه هر مطلع سوره با مقدمه‌ای ظریف آغاز و خلاصه‌ای از مهم‌ترین مطالب آن را بیان كرده و پس از بدنه، آیات پایانی با خاتمه‌ای لطیف، جمع‌بندی و نتیجه‌گیری نهایی غرض اصلی سوره را دوباره گوشزد می‌كند که دانشمندان برای آن انواع گوناگونی ازجمله: دو قسم ظاهرى و غیرظاهرى، آشکار و پنهان، لفظی و معنوی و... در نظر گرفته‌اند. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی، تحلیلی، کتابخانه‌ای و روش مسئله‌محور، تناسب صدر و ذیل سور قرآن را از جنبه‌های لفظی (پيوند آشكار): مقدمه‌ای، تکرار، سبب و تعليل، اعتراض و بدل، بيان نمونه و مصداق، تفسير و بسط آيه پيشين، تخصيصِ عام و تقييدِ مطلق و قراين معنوى (غيرظاهر و ديرياب)، همچون تأکید، عطف، تمثیل، تنظير، تضادّ، استطراد، حسن تخلص، انتقال، اقتضاب و حسن مطلب و... نقش آن را در هدفمندی سوره‌ها مورد بررسی قرار داده و می‌بینیم، همان طور که تناسب مطلع و ختام یک مقاله، نوشته، خطابه با اهداف آن از ارکان مهمّ بلاغت و از شروط اصلی آن می‌باشد، سوره‌های قرآن کریم نیز این خصوصیت را دارند.
کلیدواژگان:
تناسب لفظی مقاطع و مطالع سور، تناسب معنوی مقاطع و مطالع سور، هدفمندی سوره ها، تناسب صدر و پایان سوره.
Share/Save/Bookmark