امتیاز مثبت
۰
 
از سوی معاون آموزش و پژوهش دانشکده علوم قرآنی ملایر صورت پذیرفت :
تشریح اهداف و برنامه های آزمون «رقابت علمی جامع»در دانشکده علوم قرآنی ملایر
به گزارش پایگاه قرآنی - دانشگاهی ایحاء ، اولین آزمون رقابت علمی در دانشکده علوم قرآنی ملایر برگزار شد.
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۰۸
کد مطلب: 6262
 
 

به بهانه برگزاری اولین آزمون رقابت علمی در دانشکده علوم قرآنی ملایر در گفتگویی با حجت الاسلام والمسلمی محمدی پیام، معاون آموزش و پژوهش این دانشکده، اهداف این آزمون را بررسی نمودیم:

- سلام‌علیکم. ضمن گرامیداشت ایام هفته وحدت، شاهد بودیم شما مدت‌‌هاست که برای آزمون‌ رقابت‌ علمی تلاش می‌کنید. لطفاً درباره چند و چون آن مطالبی را بفرمایید.
باسلام وادب به شما و همکاران ارجمند دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم وخدمتگزاران عرصه قرآن واهل بیت ـ‌علیهم السلام‌ـ..
آنچه باعث شد تا این آزمون ارزشمند رقم بخورد، نیازی بود که ازسال‌ها قبل در این دانشکده حس می‌شد. یکی از نکات مهم این است که دانشجویان باید همواره فعال باشند و با اختیار آزمون بدهند یعنی آزمون را مایه رشد خود بدانند و ازآن استقبال کنند. هم رها کردن دانشجو غلط است چون به تنبلی گرایش می‌یابد و هم اجبار کردن کار نادرستی است چون موضع انفعالی یا مخالف می‌گیرد. از طرف دیگر انسان به ویژه جوان، برتری جو و طالب امتیاز است. دانشجو به دنبال آینده علمی و مدرک و مدارج بالاتر است.
پنج سال پیش که من به عنوان مدرّس وارد این دانشکده شدم دیدم دانشجویان، «آزمون‌گریز»، «کلاس‌گریز» و «مطالعه‌گریز» هستند و البته برخی استادان نیز همین طور بودند و دانشجویان نیز همین طور پرورش می‌یافتند. گاهی اگر از امتحان و کتاب درسی بدون حذف و حضور و غیاب حرف می‌زدیم گناه کبیره بود. به ذهنم رسید که باید برای این عزیزان کاری کرد تا فعال و اهل مطالعه و درس و پیشرفت باشند. این اندیشه‌ها و انگیزه‌ها آرام آرام پخته‌تر شد تا اینکه بنده حقیر را بعنوان معاون آموزشی پژوهشی دانشکده منصوب کردند. من قبلاً به مسئولین مرتبط در دفتر مرکزی پیشنهاد آزمون‌جامع را داده بودم اما دنبال نشد. گرچه الان همین کار، وقت زیادی را از من می‌گیرد اما تصمیم گرفتیم برخی منویات از جمله همین آزمون کلید بخورد. 

- وجه تسمیه این آزمون چه بوده است؟
وجه تسمیه و رمز و راز نام‌گذاری این آزمون به «رقابت‌علمی‌جامع» این است که واژه وارداتی و نادرست «المپیاد» که یاد آور یک برنامه دوره ای در یونان باستان بوده و هرچهار سال یکبار انجام می‌شده دراینجا به‌کار نرود، تا جایی که ممکن است باید از واژگان صحیح و بومی استفاده کنیم. «رقابت» که نشان دهنده دوشادوش بودن و تنافس و مسابقه دادن افراد است. «علمی» کیفیت و نوع این مسابقه را مشخص می‌کند و «جامع» کمیت آن را. جامعیت آن نیز از دو جهت است یکی اینکه ۹ عنوان درسی و مهم را تحت یک برنامه منسجم پوشش می‌دهد و دیگر اینکه همه دانشجویان می‌توانند در آن شرکت کنند. چه دانشجویان کارشناسی و چه دانشجویان ارشد در هر نیم‌سال که باشند. فقط سال اول کارشناسی به نظر ما نباید شرکت کنند تا مدتی با فضای رشته انس بگیرند. 

- این آزمون شامل چه عناوینی است و چند مرحله دارد؟
این آزمون هم اختیاری است هم تدریجی. به تدریج و در سه مرحله انجام می‌گیرد. در هر مرحله سه عنوان کتاب از کتاب‌های مهم وکلیدی رشته علوم قرآن و تفسیر معرفی و مورد آزمون قرار می‌گیرد. هم اینکه جاذبه خاصی دارد. چراکه در هر مرحله دو سوم افراد از آخر لیست رقبا حذف می‌شوند و باقی‌مانده این رقابت، ممتاز شناخته می‌شوند و جوایزی دریافت می‌کنند؛ از سکه وکتاب و لوح تقدیر تا وعده تدریس پس از أخذ مدرک ارشد. دانشجویان وقتی خودشان را درکسوت استادی می‌بینند شوق علم و مطالعه پیدا می‌کنند. ما و همکاران عزیز دانشکده از شش‌ماه پیش برنامه‌ریزی و تهیه کتب و منابع و طرح سؤالات آزمون‌جامع را شروع کردیم و شایسته است همین جا از استادانی که در این زمینه در طر ح سؤال کمک کردند تشکر کنم. 

- شما برای آزمون‌رقابت چند ساعت و درچه زمینه‌هایی برنامه ریزی کردید؟
ثبت نام از دانشجویان و تکمیل فرم‌های ثبت نام، تبلیغات زمانمند و حروف چینی سؤالات، تهیه منابع مطالعاتی و کلاس‌های تقویتی، دعوت از استادان برای طرح سؤال، تشویق دانشجویان، تصحیح، ویرایش و استانداردسازی پرسش‌ها، اسکن تصاویر داوطلبان و طراحی پاسخنامه و کلید، طراحی بنر برای آزمون، جلسات هماهنگی به منظور برگزاری آزمون، برگزاری جلسه آزمون و مراقبت، پذیرایی داخل جلسه آزمون و دیگر امور هرکدام به نوبه خود زمانی را به خود اختصاص داد. البته امیدواری ما به پایان مثبت این آزمون ـ‌که به حقیقت پیوست واستقبال گرم داوطلبان پس از آزمون آن را اثبات کردـ‌ بسیار مهم بود. ان‌شاءالله این آزمون از همه دانشجویان هر سال به طور اختیاری گرفته می‌شود. 

- اصلاً فلسفه وجودی این آزمون چه بود؟ چه شد که شما آزمون را این طور طراحی کردید؟
وقتی چنین آزمونی هر سال در بین همه دانشجویان برگزار شود هر دانشجو از ترم سوم به بعد تلاش می‌کند ۹ کتاب را بخواند و اگر سال اول نشد سال بعد شرکت کند و هر سال اطلاعات لازم و حضور ذهن خود را برای مقاطع دیگر بروز رسانی و دوره کند و با این آمادگی سطح علمی کلاس‌ها بالا می‌رود. آرام آرام فهم معارف و قرآن توسعه می‌یابد و نیل به مقاصد رشته تفسیر و علوم قرآنی ساده‌تر می‌شود. 

- به نظر شما آیا همراهی دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد در یک آزمون مشترک، ناعادلانه نیست؟
وقتی یک دانشجوی کارشناسی با یک دانشجوی ارشد کنار هم مسابقه می‌دهند برای دانشجوی کارشناسی مایه افتخار است و برای ارشد موجب تلاش بیشتر و محک زدن خود درکنار کارشناسی‌ها. ارشدی‌ها می‌گویند؛ مبادا ما ضعیف‌تر از کارشناسی‌ها رقم بخوریم! کارشناسی‌ها می‌گویند؛ ما بالاخره باید این عناوین را برای ارشد آماده کنیم و به مصاف کنکور برویم، پس خوب مطالعه کنیم!
درکارشناسی مطالعه این نوع کتاب پیش مطالعه است و برای ارشد‌ها مرور. برای کارشناسی‌ها زمینه‌ای است برای موفقیت در آزمون ارشد و از بین رفتن ترس و استرس کنکور و برای ارشد‌ها تقویت علمی و حضور ذهن و ارتقای سطح کلاس. اگر هدف، امتحان پایان ترم بود ناعادلانه بود ولی اینجا یک مسابقه اتفاق می‌افتد و همه توان خود را به نمایش می‌گذارند. قرار نیست از کسی نمره ای کم کنیم. کسی چیزی از دست نمی‌دهد. به قول معروف معامله برد برد است! 

- این کار برای غیردانشجویان از قبیل کادر و استادان و دیگران چه خاصیتی دارد؟
این کار برای رشد علمی استادان نیز مفید است. چرا که دانشجویان وقتی از جهت علمی مطالب را مسلط بشوند استادان نیز ناچار می‌شوند خودشان را ارتقا بدهند و از سوی دیگر از دانشجویان درکنفرانس و ارائه درس استفاده کنند و جاذبه کلاس داری را بیشتر کنند و به جای خواندن کتاب‌های اجباری، دانشجویان را به سمت تحقیق و پژوهش فراکتابی سوق دهند. بهانه تدریس کتاب و حجم و خواندن کتاب در شب امتحان و...نیز در این نه کتاب از بین می رود. این برنامه از طرفی به نفع فضای دانشکده نیز هست. از این جهت که کارمندان یک حرکت پویا، نو و هدف گذاری شده را تجربه می‌کنند و با دانشجویان درس‌خوان‌تری روبرو می‌شوند و مطالعه و تحقیق و ارتقای سطح علمی را با تمام وجود حس می‌کنند. یک دانشکده با دانشجویان دانش‌دوست زنده و جاندار است نه با دانشجویان فراری از مطالعه و کلاس و کتاب! سؤالات جدیدی به بانک سؤالات دانشکده‌ها افزوده می‌شود و بعضاً استادان، طرح سؤال چهار گزینه ای را تجربه می‌کنند و به برکت طرح سؤالات جدید کتاب‌ها را تورّق می‌کنند و دقّت خود را می‌افزایند و نکات قابل پرسش را به این وسیله به دانشجویان متذکّر می‌شوند. 

- هر دانشجو چند بار میتواند در این آزمون ثبت نام کند؟
اگر یک دانشجو از سال دوم حضور در دانشگاه با این آزمون سه مرحله‌ای همراه شود تا پایان کارشناسی حداقل ۹ بار در آزمون شرکت کرده و همین امر موجب تقویت استعداد پاسخگویی به سؤالات چهارگزینه‌ای کنکوری ودقت در مطالعه و یادگیری نکات تازه‌ای است که غالباً در پرسش‌ها منعکس می‌شود. 

- شما در ارتقای کیفیت این آزمون برای سال‌های آتی برنامه ای هم دارید؟
پیشنهاد می‌شود هر سال منابع عوض شود یعنی عنوان ثابت باشد ولی کتاب حالت تکراری نداشته باشد و دانشجویان با محتوا‌های نو به نو آشنا شوند و همچنین لازم است کتاب‌های منبع آزمون برای کتابخانه به تعداد لازم تهیه شود و این کار به مرور موجب غنی سازی کتابخانه نیز خواهد شد. 

- شما موافقید که این آزمون به صورت کشوری در همه دانشکده‌ها به طور هماهنگ برگزار شود؟
پیشنهاد می‌شود این آزمون در هر دانشکده جدای از دیگر دانشکده‌ها طراحی، تولید و برگزار شود. زیرا هر مرحله برای طیف‌های مختلف سازنده و مفید است. اینکه سه نفر در کل کشور سؤال طرح کنند کار ساده ای است ولی کادر و هیات علمی و استادان دیگر دانشکده‌ها به تکاپو نمی‌افتند و رشد نمی‌کنند وآزموده نمی‌شوند. اگر قرار باشد هماهنگ و کشوری برگزار شود، می‌شود همان المپیاد‌های هولناک و متداول! 

- زمان برگزاری مراحل سه گانه این آزمون لطمه‌ای به امتحانات پایان ترم و بقیه برنامه‌ها نمی‌زند؟
مرحله اول در آذرماه، مرحله دوم اسفند و مرحله سوم در اردیبهشت برگزار می‌شود. برنامه طوری تنظیم شده که با امتحانات فاصله داشته باشد و باعث تقویت علمی دانشجویان شود. 
- ساعتش چطور؟ 
زمان برنامه باید زمان جامعی باشد؛ یعنی یک روز که همه در دانشکده حضور باشند ولی کلاس نداشته باشند. ما از قبل همة دوشنبه‌های سال را برای حضور جمعی دانشجویان و استادان از ساعت ۱۰ تا ۱۲ اختصاص داده ایم و برنامه کلاسی را طوری طراحی کرده ایم که حتی دوستان ارشدی و استادان ارجمند درآن ساعت حتماً برای شرکت در مراسم عمومی حاضر باشند و کسی کلاس نداشته باشد. چون وسط هفته است و هرمناسبتی در هفته باشد می‌توانیم آن را پوشش دهیم. سه تا دوشنبه هم در کل سال، اختصاص به آزمون‌رقابت دارد. 

- چنانکه پیداست، در آزمون‌رقابت، سؤالات تشریحی وجود ندارد! چه بسا سؤالات تستی شاخص خوبی برای ارزیابی علمی نباشد؟!

درآزمون مرحله سوم به علاوه سؤالات چهارگزینه‌ای چند سؤال تشریحی نیز طرح می‌شود تا درصورت نزدیک بودن رتبه برگزیدگان نهایی، داوران بتوانند افراد را درست طبقه بندی کنند و اولویت‌ها راتشخیص بدهند. ماچاره‌ای نداریم جز اینکه اکثر سؤالات تستی باشد. فرایند تصحیح، سرعت، عدالت و تعداد سؤالات از هر عنوان نیز باید ملاحظه شوند. 

- استقبال از آزمون در اولین تجربه چطور بود؟
استقبال دانشجویان در نخستین تجربه نسبتاً خوب بود. البته انتظار نیست که یکباره همه دانشجویان در این آزمون ثبت نام کنند به ویژه اینکه ما از هرکسی ۱۲ هزار تومان حق ثبت نام برای سه مرحله آزمون دریافت کردیم تا هزینه‌های کاغذ و تکثیر و... تأمین شود. طبیعتاً دانشجویان از برنامه‌های رایگان بهتر استقبال می‌کنند. خود این آزمون یک آزمون برای تمامیت علمی هر دانشکده است که دانشجویان آنجا چقدر ذائقه علمی دارند و آیا حاضرند برایش هزینه کنند یا خیر؟ استادان چقدر پویا و چابک هستند و آیا اثرگذاری و جاذبه لازم را دارند و برای چنین آزمونی شاگردان را تشویق و ترغیب می‌کنند؟ این نشان دهنده رویکرد استادان یک دانشکده نیز هست.
علی ایّ حال، حضور دانشجویان در این آزمون رضایت بخش بود. از طرفی چون این رقابت به صورت ریزشی برگزار می‌شود؛ به این معنا که اگر در مرحله اول ۲۷ نفر باشند، ۹ نفر به مرحله دوم راه می‌یابند و تنها ۳ نفر از ۹ نفر به مرحله سوم می‌رسند. پس ما نباید نگران تعداد شرکت کنندگان باشیم. زیرا این «خود ریزش» و شرکت نکردن افراد، خودش مرتبه ای از ضعف علمی دانشجو و نشان دهنده شاخص علمی مجموعه و عدم اهتمام استادان یا نگرانی استادان از پیش مطالعه کتب درسی توسط دانشجویان است. پس استقبال دانشجویان از آزمون‌رقابت‌جامع‌علمی در واقع آبرو و شاخص علمی کل دانشکده است.
آینه گر نقش تو ننمود راست خود شکن آیینه شکستن خطاست.
اگر آزمون‌علمی زمینه‌ای باشد تا ما ضعف خود را شناسایی کنیم نعمت بسیار بزرگی است. طوبی لمن شغله عیبه عن عیوب الناس! در واقع این آزمون ابزاری برای عیب‌یابی و نرخ‌گذاری علمی دانشجویان است. 

- از شما تشکر میکنم که وقت خودتان را به این مصاحبه اختصاص دادید متشکرم.
درپایان برای شما همکاران عزیز و خانواده بزرگ دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در کشور آرزوی توفیق روزافزون دارم و امیدوارم این نگاه بلند و گام رو به جلو، استمرار پیدا کند و جامعه هر روز به شاخص‌های قرآنی نزدیک‌تر شود.

Share/Save/Bookmark